همچنين در پرتو تعاليم الهى ، مردمى كه تمام همّتشان تأمين نيازهاى حيوانى بود به جايى از معنويت رسيدند كه بستر شهادت را بر حجله عروسى ترجيح دادند و ديگران را در بهره بردن از امكانات مادّى بر خود مقّدم داشتند در حالى كه خود نيازمند آنها بودند ؛ « وَ يُؤْثِرُونَ عَلى انْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَة « 1 » . » اين روحيه ، در اثر انحرافات فكرى و فرهنگى كه پس از رحلت پيامبر ( ص ) در دوران حكّام غاصب مخصوصاً عثمان و معاويه تا سال 61 هجرى پديد آمده بود ، به كلّى دگرگون شد ؛ و بار ديگر ديدگاه‌هاى مادّى جايگزين ارزش‌هاى معنوى گشته بود . مردم مسلمان به تباهى كشيده شدن جامعه دينى را مىديدند ولى حاضر نبودند از دنياى دون دست كشيده و در راه خدا فداكارى نمايند . سرور آزادگان جهان حسين بن على ( ع ) در اين مقطع وارد صحنه شد و بار ديگر با ايثار و فداكارى خويش ، غيرت دينى مسلمانان را تحريك نموده و با آنچه در توان داشت به ميدان مبارزه با كفر و نفاق برخاست . ايشان با اين حركت درس از خودگذشتگى به انسان‌ها آموخت و فرمود : اين سخن پيامبر ( ص ) است كه خطاب به مردم فرمود : اگر پادشاه ستمگرى ديديد كه حرام الهى را حلال مىشمارد و عهد خدا را شكسته است و با سنت پيامبرش مخالفت مىكند و در بين بندگان خدا به گناه حكمرانى مىنمايد بر خدا است كه او را بر جايگاهى كه شايسته اوست داخل كند . آگاه باشيد ! آنها ( بنىاميّه ) اطاعت شيطان را به‌جاى اطاعت خدا برگزيده‌اند و فساد را ترويج و حدود الهى را ترك گفته‌اند . . . و من شايسته‌ترين فرد هستم كه بايد اين وضع را دگرگون سازم . « 2 » و براى تحقق اين هدف نهضت خود را شروع كرد و در اين راه براى هرگونه ايثار آمادگى داشت و لذا هنگامى كه به قصد كوفه از مكّه خارج مىشد فرمود :

--> ( 1 ) - حشر ( 59 ) ، آيهء 9 . آنان ( انصار ) مهاجران را بر خود مقدم داشته هر چند به آنها ( امكانات ) نيازمند بودند . ( 2 ) - الكامل فى التاريخ ، ابن اثير ، ج 2 ، ص 553 .